Een nieuwe economische analyse zorgt voor onrust binnen de tech en financiële wereld. Volgens onderzoekers van de University of Pennsylvania en Boston University kan kunstmatige intelligentie leiden tot een onverwacht probleem: bedrijven verhogen hun productiviteit, maar ondermijnen tegelijkertijd hun eigen vraag. Het gevolg is een systeem waarin steeds minder consumenten overblijven om producten te kopen.
AI versnelt ontslagen en drukt vraag
De studie, getiteld “The AI Layoff Trap”, beschrijft hoe bedrijven massaal werknemers vervangen door AI om kosten te verlagen en concurrerend te blijven. Dat lijkt logisch op individueel niveau, maar veroorzaakt collectief een neerwaartse spiraal. Werknemers verliezen hun inkomen en besteden minder, waardoor bedrijven opnieuw snijden in kosten en personeel.
Volgens de onderzoekers ontstaat zo een kettingreactie zonder duidelijke uitweg. In het extreme scenario produceren bedrijven vrijwel onbeperkt, terwijl de vraag richting nul daalt. De analyse sluit aan bij recente ontwikkelingen in de sector, waar in 2025 meer dan 100.000 techmedewerkers hun baan verliezen.
Ook in 2026 zet deze trend door. Zo halveert Block zijn personeelsbestand bijna in korte tijd, een signaal dat automatisering steeds sneller terrein wint.
Concurrentie dwingt bedrijven tot automatisering
Wat de situatie complex maakt, is dat geen enkel bedrijf zich eenvoudig kan onttrekken aan deze dynamiek. Zodra één speler begint met automatiseren, volgen anderen om niet achter te blijven. Dit creëert een soort wedloop waarin elke beslissing rationeel lijkt, maar gezamenlijk tot een instabiel systeem leidt.
De studie laat zien dat bedrijven hiermee onbedoeld hun eigen klantenbestand verkleinen. Werknemers die hun baan verliezen, zijn vaak dezelfde mensen die producten en diensten afnemen. Wanneer die groep sneller groeit dan de economie nieuwe banen creëert, droogt de vraag op.
Oplossingen blijken beperkt effectief
De onderzoekers testen verschillende beleidsopties, zoals een basisinkomen, hogere belastingen op kapitaal en omscholingsprogramma’s. Volgens het model bieden deze maatregelen onvoldoende tegenwicht tegen de snelheid van automatisering.
De enige maatregel die volgens de analyse effect heeft, is een zogenoemde Pigouviaanse belasting op automatisering. Hierbij betalen bedrijven een heffing telkens wanneer ze menselijke arbeid vervangen door AI. Het doel is om de economische impact op de vraag mee te nemen in de kostenafweging.
Tot nu toe heeft geen enkel land deze aanpak ingevoerd of serieus op de agenda gezet. Daarmee blijft de ontwikkeling richting een sterk geautomatiseerde economie voorlopig ongeremd doorgaan, terwijl de gevolgen voor werkgelegenheid en koopkracht steeds zichtbaarder worden.
Wil je altijd op de hoogte blijven? Volg ons dan op Google Nieuws.
Ontvang 10 euro gratis crypto bij Bitvavo
In samenwerking met Bitvavo mogen wij 10 euro gratis cryptocurrency weggeven aan onze lezers. Dit is een exclusieve samenwerking met de grootste exchange van Nederland. Daarnaast mag je ook de eerste 7 dagen €10.000 volledig gratis handelen op het platform, dit heeft ook een waarde van 25 euro.
Start jouw cryptoavontuur met een welkomstcadeau van 10 euro (storting van €10 vereist) en maak jouw account aan via onderstaande knop. Je vindt alle voorwaarden van deze deal op de actiepagina.